بلاگ

ساختمان مو

نوشته شده توسط:

تعریف مو

مو رشته‌های طویلی هستند، متشکل از سلولهای شاخی شده که از سطح پوست بدن بیرون آمده‌اند و اندازه آنها از نظر طول و قطر بسیار متغیر است. موها غیر از کف دست و پا و حشفه آلت تقریبا در تمام قسمتهای بدن یافت می‌شوند و تعداد آنها در نواحی مختلف بدن متفاوت است، هر مو دارای یک قسمت بیرون از پوست به نام ساقه مو و یک قسمت درون پوستی به نام ریشه مو می‌باشد که هر دو قسمت ساختمان یکسانی دارند، مو از ساختمانی لوله‌ای شکل و مشتق از اپیدرم به نام فولیکول بوجود می‌آید.

ساختمان.مو

ساقه مو ((Hair shaft))

ساقه مو از ۳ قسمت مغز ، قشر و کوتیکول تشکیل شده است، که در پایین توضیح مختصری داده شده است :

۱- مغز

در مرکز مو قرار دارد و موهای ظریف فاقد مغز می‌باشند. سلولهای تشکیل دهنده مغز بزرگ و واکوئله بوده و بطور متوسط شاخی می‌شوند.

۲- قشر

 ناحیه اطراف مغز مو می‌باشد که ضخامت عمده مو را تشکیل می‌دهد و از سلولهای شدیدا شاخی شده و فشرده تشکیل شده است. رنگ مو مربوط به رنگدانه‌های ملانین موجود در سلولهای این لایه می‌باشد که توسط ملانوسیتهای واقع در ماتریکس مو تولید و سپس به این سلولها منتقل می‌گردد. هر چه مقدار ملانین کمتر باشد، رنگ ملانین روشن تر و بالعکس خواهد بود. در موهای قرمز ، ملانین از نوع فئوملانین می‌باشد. سفید شدن مو به علت از بین رفتن رنگدانه ملانین در سلولهای قشری است.

۳- کوتیکول

 از یک ردیف سلول پهن و کاملا شاخی شده تشکیل یافته است که مانند فلس ماهیها هر سلول قسمتی از سلول مجاور خود را می‌پوشاند. نحوه قرار گیری سلولهای کوتیکول باعث شده که هم مو نفوذ پذیر بوده و قابل رنگ کردن باشد و هم انعطاف پذیر بوده و پس از خیساندن قابل پیچش باشد.

فولیکول مو
فولیکول مو

فولیکول مو ((Hair Follicle))

فولیکول مو ساختمانی لوله‌ای است که از سطح اپیدرم شروع و انتهای عمقی آن در هیپودرم قرار می‌گیرد. انتهای عمقی فولیکول متسع شده و پیاز مو را بوجود می‌آورد. پیاز مو در قاعده خود دارای ناحیه تو رفته‌ای است که حاوی درم بوده و پاپیلا نامیده می‌شود. پاپیلا ناحیه‌ای است غنی از رگهای خونی و انتهاهای عصبی هم در تشکیل مو نقش القایی دارد و هم برای نگهداری و رشد مو دارای اهمیت حیاتی است، بطوری که انهدام پاپی مو و یا قطع جریان خون آن منجر به مرگ فولیکول می‌گردد.

سلولهای اپیدرمی پوشاننده پاپی ، سلولهای زایایی هستند که ماتریکس مو را تشکیل می‌دهند. سلولهای ماتریکسی فعالانه تقسیم شده ، مو و غلاف درونی ریشه مو را بوجود می‌آورند.به این معنی که اگر ماتریکس را به عنوان کلاهکی استوانه‌ای فرض نماییم، سلولهای ناحیه مرکزی آن مغز مو ، سلولهای ناحیه محیطی نسبت به آنها قشر مو ، سلولهای محیطی‌تر کوتیکول مو و محیطی ترین سلولها غلاف درونی ریشه مو را بوجود می‌آورند.

سلولهای ماتریکس مو ، همانند سلولها بازال اپیدرم ، سلولهایی را بوجود می‌آورند که نهایتا شاخی می‌شوند، با این تفاوت که ماده شاخی تولید شده توسط سلولهای حاصل از ماتریکس از نوع کراتین سخت و چسبنده بوده و سلولهای شاخی شده نمی‌ریزند ((برخلاف پوست)). فولیکول مو از نظرساختمانی شامل مو در قسمت مرکزی و غلافهایی در اطراف آن به اسامی غلاف درونی ریشه مو و غلاف بیرونی ریشه مو می‌باشد.

غلاف درونی ریشه مو

این غلاف مو را تا سطح اتصال غدد چربی به فولیکول می‌پوشاند و از این به بعد از بین می‌رود و فضای باقی مانده به جای آن برای دفع ترشحات غدد چربی مورد استفاده قرار می‌گیرد. غلاف درونی ریشه مو حرکت موی درحال رشد را تسهیل و خود شامل سه لایه به اسامی کوتیکول ، هاکسلی و هنله است.

غلاف بیرونی ریشه مو

غلاف بیرونی ریشه مو در اطراف غلاف درونی قرار گرفته و در امتداد با اپیدرم می‌باشد. بطوری که این لایه در قسمتهای عمقی از یک ردیف سلول و در قسمتهای میانی از دو ردیف سلول تشکیل شده ولی در قسمتهای فوقانی شبیه اپیدرم و از نوع مطبق می‌باشد. غشای پایه ضخیمی به نام پرده شفاف فولیکول مو را از بافت همبند درم در اطراف فولیکول متراکم شده جدا می‌کند که غلاف درمی نامیده می‌شود. دسته کوچکی از عضلات صاف که بطور مایل بین فولیکول مو و طبقه پاپیلایی درم قرار گرفته عضله راست کننده مو نامیده می‌شود. انقباض این عضله در پاسخ به سرما ، ترس یا هیجان باعث سیخ ایستادن موها می‌شود. موهای ناحیه صورت فاقد عضله راست کننده می‌باشند.

چرخه‌ رشد مو شامل ۳ مرحله می‌ باشد :

مراحل رشد مو
مراحل رشد مو

۱- آناژن:

این مرحله،‌ مرحله رشد مو است که بین ۲ تا ۸ سال طول می‌ کشد. در طول این دوره، سلول‌ ها در پاپیلا یا جوانه ی مو به سرعت تقسیم می ‌شوند و تنه مو در حالی که از پیاز مو به سمت بالا می ‌‌آید و از منفذ آن خارج می‌ شود، کراتینی یا شاخی می ‌شود.

در همین حال پیاز مو به بخش ‌های عمیق ‌تر پوست (درم) نفوذ می ‌کند تا تغذیه لازم را به دست آورد. افرادی که مرحله رشد طولانی آناژن را دارا می باشند، می ‌توانند موهای بسیار بلندی داشته باشند، دیگران که در این مرحله رشد موی‌شان کوتاه است، موهای چندان بلندی نخواهند داشت.

مو با سرعت ۱/۲۵ سانتی ‌متر در ماه رشد می‌ کند، بنابراین مویی که کوتاه نشود، ممکن است بین ۲۰ تا ۳۰ سانتی‌ متر رشد کند.

۲- کاتاژن:

به دنبال مرحله آناژن، مرحله کاتاژن رخ می ‌دهد که یک مرحله کوتاه بین دو تا چهار هفته‌ است. در این مرحله که بخشی از یک فرایند ایجاد موی جدید است،‌ پیاز موی قدیمی تحلیل می ‌رود و رشد مو متوقف می‌ شود، ‌اما مو نمی ‌ریزد. در طول مرحله کاتاژن، پیاز مو تحلیل می‌ رود و اندازه آن به یک ششم طول طببیعی‌‌اش‌ می ‌رسد.

بخش پایینی پیاز مو تخریب می ‌شود،‌ جوانه مو درون بخش عمقی پوست((درم)) تحلیل می ‌رود، و پیاز مو از جریان خون جدا می ‌شود و نهایتا در حالی که پیاز مو در حال متلاشی شدن است،‌ تنه مو به بالا رانده می‌ شود.

۳- تلوژن:

در مرحله بعد، فولیکول یا پیاز مو به مرحله تلوژن یا استراحت وارد می‌ شود، که دو تا چهار ماه به طول می ‌انجامد. در این دوره مو، هنوز رشد نمی ‌کند، اما متصل به پیاز مو باقی می ‌ماند، در حالی که جوانه مو درون بخش عمقی پوست(درم) وارد یک مرحله استراحت شده است. حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد از همه موها در هر زمان در این مرحله قرار دارند.

بعد از این که مرحله تلوژن کامل شد، مو به مرحله آناژن باز می ‌گردد. در این زمان است که تنه موی جدید تشکیل می ‌شود و موی قدیمی را به بیرون می‌ راند و مو می ‌ریزد.

در هر روز به خاطر این روند طبیعی رشد مو،‌ به طور متوسط ۵۰ تا ۱۰۰ تار مو می‌ ریزد. این ریزش مو طبیعی است و همان موهایی است که شما هر روز هنگام دوش گرفتن یا شانه کردن مو متوجه ریزش آن ها می ‌شوید.

 

تهیه کننده : انفورماتیک آموزشگاه آرایشگری مردانه نیک رویان

No votes yet.
Please wait…

2
  مطالب مشابه
  • No related posts found.